باغ دګلوبه سمسوروی مونږبه نه یو

باغ دګلوبه سمسوروی مونږبه نه یو

دبلبلوبه پری شور وی مونږبه نه یو

د۲۰۱۴ کال دجنوری۱۷

د۱۳۹۲لمریزکال دوهم نیمایی دپښتودشعراو ادب دپاره دلویو ضایعاتودوره وه. لومړی دپښتوغښتلی شاعراوادبی څیره خدای بخښلی نصر الله حافظ په حق ورسید اواوس  دپښتودمعاصرشعر، ادب او فرهنګ وتلی استاد ارواښاد صدیق پسرلی مرینه دافغانستان دشعراو ادب دمینه والو دخپګان او دفارو دکلتوری کمیتی دمسؤلینو دژوره  خواشیني سبب شو. دفارو د ۵۳ ټولنو په استازیتوب د اراوښاد محمد صدیق پسرلی او خدای بخشلی نصرالله حافظ صاحب درنې کورني ، خپلوانو  او د ادب  مینه والو ته  د زغم،  صبر او تسلیت مراتب  وړاندې کوو.

 

استاد صدیق پسرلی د۱۳۰۷ لمریزکال دوری په میاشت په غزنی کی پیدا شوی وه د ۱۳۹۲لمریزکال دمرغومي په ۲۲ نیټه په هندوستان کې د ورپیښې شوی ناروغۍ له امله په حق ورسید. دارواښاد استادپسرلی دجنازې لمونځ د کابل په عیدګاه جامع مسجد کې د سل ګونو مینه والو، چارواکو او دفرهنګي کړیو  او د ارواښاد د کورنۍ لخوا ادا اودده دتدفین مراسم په ډیرعزت سره دکابل په ریاض الصالحین هدیره کی تر سره شو.

 

دتدفین په مراسمو کی پیژندل شوی پښتو لیکوال او کره کتوونکي استاد حبیب الله رفیع د استاد پسرلي په اړه وویل: «پسرلي صاحب د خپل ژوند ټوله برخه دغاټول په څیر دکړیو څخه لرې په صحرا کې ازاده تیره کړی او د وخت دهیڅ حکومت تر سیوري لاندی نه وو راغلی.»

دارواښادپسرلی چاپ شوی آثاردا دي: بسته ور، د نی کوڅه، کوچی ملا (ناول)، بخملی صحرا(ناول)ُ اودغزل بڼ (دښکلی غزلونوټولګه).

دغزل بڼ دښکلی غزلونو اوشعری صنعتونو نه بدایه غزلوکمیابه زیرمه ده. افغان كره كتونكي او ادبپوهان ته په کارده چه دارواښاد پسرلی غزلونه وڅیړی او پخپلو څېړنو كې دده دشعر ښكلاوې او ځانگړنې رابرسېره او د دغه نامتو شاعر حق په ځاى كړي.

ښاغلي بسرلی په ۱۳۵۹ كې پېښور ته مهاجر شو او د شپيتمو كلونو په پیل كې يې د «سپيدې» په نامه يوه مجله راوكښله، چې تر ۱۳۶۴ لمريزه پورې په منظم ډول چاپېده. په ۱۳۶۱ كې د پاسني په مستعار نامه «د وطن وير »په نوم د حماسي او انتقادي شعرونو ټولگه يې چاپ شوه. په ۱۳۶۶ كې د سپیدې چاپ بیا پیل کړ. او ورسره يې د افغان كلتوري  ټولنې بنسټ هم كښېښود. تر دې څه موده وروسته يې د افغان ادبي بهير بنسټ كېښود او د هغه مشري يې ومنله. په ۱۳۷۷ لمريز كې كډون كابل ته راغى او ترمرینه په خپل كور كې په ادبي هڅو بوخت وه .

 

د ارواښاد نصرالله حافظ  مړینه افغان ملت اوټول ادب خوښونکو ته لویه ضایعه ده. د لوی څیښتن نه خدای بخښلی نصرالله حافظ ته دفردوس برین غوښتنه کوو.

حافظ صاحب خپلی زده کړې د چپرهار په لومړني ښوونځي کې پای ته رسولي دي او نورې زده کړې يې په ۱۳۳۱ لمريز کال په کابل کې بشپړې کړ. په ۱۳۳۳ لمريز کال کې دپښتنۍ تجارتي بانک د ((وېسا)) د مجلې مسلکي غړۍ شو.  په ۱۳۳۹ لمريز کال کې د پښتون غږ د مجلې مرستيال او وروسته د راډيو د روزنې د ادارې د پښتو برخې چلوونکی وټاکل شو. په ۱۳۴۳ لمريز کال کې د راډيو د تدقيق مدير او د هنر او ادبياتو د ادارې مرستيال وټاکل شو. حافظ صاحب پنځه پنځوس کاله په راډيو افغانستان کې د پښتو ادبياتو په برخه کې کار کړی دی. خدای بخښلی حافظ صاحب ۱۳ چاپ شوی او۲۶ نه چاپ شوی آثارلری.

ارواښادحافظ صاحب بايد په افغانستان کې د پښتو د اوسمهال غزل د مخکښانو څخه وشمیرل شي، دده غزلو کې د فورم له پلوه د اصیل کلاسيکې شاعرۍ اغیزې او د محتوا له پلوه د نوې زمانې غوښتنې او زموږ د ماحول او چاپیريال ارمانونه سره يوځای کيږي. دمثال په ټوګه حافظ صاحب دیو اصلاحی شعربه پیل کی داسی غږکوی:

د شمشاد له هسکې څوکې
د خــيـبــر د زړه لــه نوکې

هـــرې خواته وهم کوکې
څوک يې اوري او که نه؟

دپښتو ژبی دادبیاتوځوان مینه وال ته داهم پکارده چه دپښتوادبیاتودتاریخ په هکله دانترنت اودغربی نړی دکتابتونونه په ګته اخیستلوسره ژوری څیرني وکړی. ترڅودعلامه پوهاند عبدالحی حبیبی هغه هیله تر سره شی چه ۱۳۵۳ لمریزکال دقوس په پنځلسمه نیټه  دخپل بی ساری اثر(دپښتو دادبیاتوتاریخ) ددریم چاپ په سریزه کی لیکی:«زه بیا هغه خپله هیله تکراروم. چه ددی کتاب څلورم چاپ ته زمونږعلمی محیط اړنشی اوتر دی زیاته ګتوراوتحقیقی آثاردنوی علم تر رڼا لاندی راووځي اوداخبره ثابته شی چه زمونږنوی نسلونه دپوهنی پرسمه لار په رڼو سترګو روان دي او کولای شی، چی داسلافو بل کړی کوچنی څراغُ، لوی ځلانده مثال کاندی او دتحقیق اوڅیړنی په رنا کی خپل ژوندښه سمبال کړی. »

 

«دفارو کلتوری کمیته»

گزارش کنفرانس ” افغانستان بعد از 2014

19 دسامبر 2013

لاهه / هالند

 

بررسی گذشته و نظری به آینده

14 دسامبر / لاهه

 

فدراسیون سازمانهای پناهندگان افغان در اروپا ( فارو ) به ادامۀ کنفرانس های سالانۀ خویش ، اینبار کنفرانس بین الاروپایی را در چهاردهم دسامبر زیر نام ” افغانستان بعد از 2014  ” برگذار نمود. درین کنفرانس بیش از  130 نفر از سرتاسر اروپا ( اسپانیا،سویدن،فرانسه،بلجیم،آلمان و هالند ) اشتراک ورزیده بودند.

گردانندگان کنفرانس :

فوزیه میترا

داکتر عزیز گردیزی

کنفرانس با بیانیۀ افتتاحیۀ خانم نجلا واسعی رئیسۀ فارو آغاز گردید .رئیسۀ فدراسیون در شروع اجلاس ،به خاطر بزرگداشت از پنجهزار شهید که چندی قبل لست این کشته شدگان از جانب پولیس و څارنوالی هالند انتشار یافته بود،یک دقیقه سکوت را اعلام داشت و بعد از آن تجربۀ 12 سالۀ دولت افغانستان و جامعۀ جهانی را با دیدگاه انتقادی مورد بررسی قرار داد.

 

کنفرانس  مطابق آجندا شامل بخش های ذیل می شد :

بخش اول : سخنرانی ها و ارائۀ پرزنتیشن

بخش دوم : ورکشاپ ها

بخش سوم : تهیۀ قطعنامه

بخش چهارم : شام فرهنگی

 

بخش اول

سخنرانی ها :

 

1 . سخنرانی پروفیسور داکتر عزیز الرحمن حکمی داکتر علوم سیاسی

پروفیسور حکمی در سخنرانی خویش زیر نام ” نگاه مختصری به پیآمدهای سیاسی در 2014 ” تأکید ورزیدند که متأسفانه بعد از سقوط طالبان طی این 12 سال  دولت افغانستان بدلیل فساد و بیکاره گی ، نتوانست در عرصه های سیاسی،اقتصادی ،اجتماعی و امنیتی موفقیتی داشته باشد و جامعۀ جهانی نیز با مصرف ده ها ملیارد دالر نتوانسته در مورد تروریسم، تریاک و دولت سازی دستآوردی داشته باشد…

 

2 . داکتر موسی صمیمی ، داکتر اقتصاد ، قبلاً رئیس بخش فارسی و پشتوی رادیو دویچوله آلمان

داکتر صمیمی پرزنتیشن خود را  زیر نام ” تأثیرات  و دورنمای اقتصادی خروج قوا در 2014 ” با آنکه متکی به آجندا و زمان بندی ،زمان این پرزنتیشن 55 دقیقه تعین شده بود اما این مبحث آنقدر علمی ،جذاب و جالب بود که به اتفاق آرای اعضای کنفرانس ،این پرزنتیشن تا یکساعت و ده دقیقه طول کشید، ایشان با تحلیل همه جانبه  وضعیت 12 سال گذشته را برای حاضرین بصورت همه جانبه به بررسی گرفتند به گونه ایکه “علایق بازیگران سیاسی دوران جنگ های درون مرزی در یکنوع بافت تازه تازه سیاسی واقتصادی با هم عجین گردید، گرچه که سیاست های تطبیقی اقتصادی توام با ساختار دولت مرکزی گسترده، سرزمین هندوکش را به بن بست کشانید، ولی این قشر نو پا بیانگر ظهور بازیگران علنی و متنفذین پشت پرده بوده که بیشتر از همه اقشار دگر نظر به این نکات بهره بردند.”

داد و گرفت های قراردادی، شرکتهای خصوصی امنیت، قاچاق مواد مخدر، فساد اداری، کسب امتیازات انحصاری در عمل کرد های تجاری و سرمایه گذاری ها در نظام بانکداری و صنایع کوچک مصرفی و در اخیر از طریق غضب زمینهای دولتی و اعمار شهرک ها از طریق شرکتهای ساختمانی بهره مند شدند.

ارزیابی انتقادی شانرا از نتایج نشست سران کشورهای عضو ناتو در لزبن، شیکاگو را بیان نموده نه تنها چالشهای موجود را برشمُردند بلکه مخارج نیروهای نظامی و امنیتی را در دوران پسا منازعه بین سالهای 2015 الی 2014 افغانستان را یک چالش اساسی در راه رشد اقتصادی و اجتماعی سرزمین جنگزدۀ ما را با آمار و ارقام ارائه نمود.

… و برای ارائه بدیل آینده  ضمن شرح مفصل امکانات برون رفت از بحران  و معضلات،  حکومتداری هوشمند را که متشکل از دو بخش باشد پیشنهاد نمود:

الف – زیربنای نظری : طرح گسترده استراتژی انکشاف ملی با محتوایی که استوار برخودکفائی نسبی، سبد اموال، احتیاجات اولیه، تشویق صادرات عاری از تک محصولی صادراتی وبرنامه های تشویق صنایع با در نظرداشت جلوگیری نسبی از انتقال ارزش اضافی به خارج از کشورطرح واجرا گردد.

و نیاز به ایجاد سازمانهای باورمند به این ستراتژی امکشاف ملی باشد.

ب – شرطهای کاری : استوار بر دو اصل اساسی باشد

حکـومتداری خوب: استوار بر شایسته سالاری در نظام دموکراسی با مسئولیت پذیری و حسابدهی.

بکار گیری الگوی بهینه :

با کاربرد کمترین عوامل کاری و استفاده مفید و گسترده.

 

3 . انجنیر حامد یعقوبی فرمند ، رئیس نهاد اصالت انسان ، سخنرانی خویش را  زیر عنوان           ” وضعیت سیاسی و اجتماعی افغانستان  بعد از 2014 ” ارائه نمود و در بحث خویش به ضرورت اتحاد میان روشنفکران و نخبگان کشور تأکید نمودند.خلاء موجود در افغانستان فقط می تواند از طریق براه اندازی یک جنبش سالم سیاسی و اجتماعی پُر گردد.

 

4 . کاندیدای دکترای حقوق و علوم سیاسی  فرید متقی،قبلاً مسؤل پروژۀ عدالت انتقالی در شمال افغانستان، طی سخنرانی خویش در مورد گزارش کمسیون مستقل حقوق بشر افغانستان دربارۀ عدالت انتقالی بحث نمود و با ارائۀ معلوات در بارۀ چیستی عدالت انتقالی ،تطبیق عدالت انتقالی را در افغانستان مورد بررسی کارشناسانه قرار داد.

 

5 . داکتر ویس جلالزاده عضو رهبری کمیتۀ سویدن برای افغانستان، زیر نام ” افغانستان بعد از 2014 از دیدگاه کمیتۀ سویدن” پرزنتیشن خویش را ارائه نمودند. درین سخنرانی به آن عوامل و نکات اساسی و  مهمی که جامعه را در بعد از 2014 بسوی بی ثباتی بیشتر میبرد، اشارات روشن صورت گرفت.

 

بخش دوم

ورکشاپ ها :

 

ورکشاپ اقتصادی

ورکشاپ زنان

ورکشاپ عدالت انتقالی

ورکشاپ سیاسی

 

اشتراک کنندگان کنفرانس مطابق تخصص و علاقۀ خویش در یکی از ورکشاپ ها در مکان های مختلف قرار گرفتند .ورکشاپ ها در فضای آرام،پرشور و دموکراتیک برگذار گردید. بحث های ورکشاپی یک ساعت را دربر گرفت و بعداً نمایندگان ورکشاپ ها نکات بدست آمده از بحث ها و دیالوگ ها را در حضور جمع،درکنفرانس ارائه نمودند.ورکشاپ ها نمونن های عالی گفتگوهای سازنده و سالم را به بیان آورد.

 

بخش سوم

نوشتن و تصویب قطعنامه :

قطعنامه با یک مقدمه و 9 ماده  در حضور جمع  نوشته شد و از طریق بیمر و کمپیوتربروی پرده آمد تا همۀ حضار در ویرایش  و تعدیل آن  بسادگی نقش  داشته باشند. قطعنامه بعد از دقت،گفتگو، کاهش،افزایش، و سرانجام با ویرایش نهایی از طرف اشتراک کنندگان در یک مقدمۀ کوتاه و 9 ماده مورد تصویب قرار گرفت.

 

کنفرانس ” افغانستان بعد از 2014 ” ساعت 7 شام در فضای کاملاً شورآفرین و دموکراتیک به پایان رسید و اشتراک کنندگان بعد ازصرف غذای شب ساعت 8 شب به شام فرهنگی یعنی در جشن شاهمامه اشتراک ورزیدند.

 

بخش چهارم

شام فرهنگی / جشن شاهمامه

گردانندگان :

منیژه نادری

محمدشاه فرهود

 

این برنامه شامل دو بخش بود :

بخش معرفی کارنامه های شاهمامه

بخش شعرخوانی

خانم منیژه نادری رئیس بنیاد شاهمامه صحبت شانرا اینگونه آغاز نمودند:

 

” شاهمامه ،

هرگز نه غلتید

بل از فراز به پائین آمد تا خود را بجای سنگ، بر ذهن بشر حک نماید

شاهمامه ،

لبخندی که از فراز بر پشت گل های ابریشم نشست

امروز ده سالگی شاهمامه را جشن میگیریم.ده سالی که تجربۀ ما را در حوزۀ فعالیت فرهنگی به بیان می آورد.ما در یکی از برشهای وحشتناک فرهنگی بسر میبریم.خشت های فرهنگ و کار فرهنگی فرو غلتیده اند. در چنین وضعیتی ،دست زدن به کنش و خلاقیت فرهنگی،برای ما کار سهل و آسانی نبوده است. بنیاد شاهمامه طی این ده سال کوشیده است تا نقش خود را به حیث یک بنیاد آگاه و مسؤل ، تثبیت نماید.این بنیاد ،به همت هیأت اجرائیوی خویش تلاش نموده که در تمامی عرصه های کاری خود،مسؤلانه و خلاقانه برخورد نماید… “

 

بخش دوم با شعر خوانی شاعران گران ارج به پایان رسید :

 

خانم تانیا عاکفی

جناب عبدالودود فضلی

استاد نورالله وثوق

گرامی مسعود زراب

 

پایان گزارش

 

کمیتۀ فرهنگی فارو

فراخوان کنفرانس ” افغانستان بعد از 2014 “

بررسی گذشته و نگاهی به آینده

فدراسیون سازمانهای پناهندگان افغان در اروپا(فارو) از سال 1999 به این طرف هر سال یک کنفرانس بین المللی را در رابطۀ مبرمترین مسایل و معضلات افغانستان برگذار کرده است.فعالین سیاسی،فرهنگی ،حقوقی و شخصیت های اکادمیک از افغانستان،کانادا،امریکا و سرتاسر اروپا درین کنفرانس ها اشتراک ورزیده اند.کنفرانس فعلی نیز ادامۀ کنفرانس های سالانۀ فدراسیون است .

افغانستان کنونی در وضعیت مبهم و فساد آفرین سیر می کند. گراف بدبختی و تباهی هر لحظه بسوی بالا میرود. کنفرانس ” افغانستان بعد از 2014 ”  بخاطری برگذار میگردد تا از یک سو معضلات سیاسی،اقتصادی،حقوقی و اجتماعی را در 12 سال اخیر بررسی نماید و از سوی دیگر 2014 را در پرتو نگاه به آینده ،بررسی و تحلیل نماید.

سخنرانان این کنفرانس عبارتند از داکتر نعیم اساس (استاد در پوهنتون سوربون پاریس)، داکترمحمد موسی صمیمی (سابق رئیس برنامه های دری وپشتو رادیو صدای آلمان)،  آقای فرید متقی نامزد دکتورا (آلمان) ، خانم نجلا واسعی، رئیس فارو(هالند)، انجنیرحامد یعقوبی (جرمنی) وداکترویس جلالزاده (سویدن)

بدینوسیله ازهموطنان محترم ذیعلاقه تقاضا بعمل می آید تا درین کنفرانس اشتراک نمایند و با سهمگیری شان ثمرۀ علمی وعملی کنفرانس را پربار گردانید.

زمان کنفرانس :

روز شنبه 14 دسامبر  2014 ازساعت 11:00 الی 21:00

Address : Hall of Diaspora Forum for Development(DFD), Binckhorstlaan 36/ M2.45, 2516 BE The Hague. The Netherlands.

نوت

* سالون دارای پارکنگ رایگان می باشد.

* این سالون در نزدیکی سنترال استیشن ترن هاگ قرار دارد که با پای پیاده نیز از ایستگاه تا سالون ممکن میباشد.

نقشی که پارلمان باید درمحوخشونت علیه زنان داشته باشد!

01-12-2013

بمناسبت روزجهانی محوخشونت علیه زنان

اسامبلۀ عممومی مؤسسۀ ملل متحد طی قطعنامۀ مؤرخ 17 دسمبر1999 شماره 134/ 54، تاریخ 25  نومبر را روزجهانی محوخشونت علیه زنان اعلان کرده است. هدف ازبرگزاری این روزجهانی بلند بردن سطح آگاهی مردم ازین حقیقت است که در جهان امروز نیززنان قربانی تجاوزجنسی، خشونت خانوادگی وسایر انواع خشونت اند. علاوتأ با برگزاری این روز مؤسسۀ ملل متحد میخواهد این واقعیت را برجسته سازد که اندازه وانواع این خشونت ها معمولأ از انظارعمومی پنهان میمانند. موضوع تعین شده توسط منشی عمومی ملل متحد برای کمپاین ” متحد شوید به خشونت علیه زنان خاتمه دهید!” درسال 2013 تعین گردیده عبارتست از: “جهان را در 16 روز نارنجی بسازید”.

 

 

بدبختانه افغانستان کشوریست که درحال منازعه مسلحانه قرار دارد. درهمچون شرایط زنان ضربه پذیرترمیباشند وبه توجه وحمایت بیشتر دولت نیازدارند. درغیاب چنین حمایت خشونت علیه زنان گراف صعودی دارد. حادثۀ بدارآویختن جسدبرهنۀ دو زن درولایت لوگرضد انسانی ترین مثال این جنایات است. این واقعیت تلخ درگزارش”کمیتۀ مستقل حقوق بشر” به مناسبت روزجهانی محوخشونت علیه زنان انعکاس داده است. طبق این گزارش خشونت علیه زنان در شش ماه اول سال 1392 در مقایسه با شش ماه اول سال پار25 فیصد افزایش یافته است. با درنظرداشت این حقیقت که خشونت علیه زنان نقض حقوق بشربوده وجرایم تجاوزجنسی وقتل زنان درکشورهای درحال منازعه وبعد از منازعه طبق حقوق بین المللی جرایم جنگی محسوب میگردند، دولت افغانستان وسازمانهای غیردولتی باید به محوجرایم خشونت علیه زنان توجه جدی کنند. با این وصف به مناسبت روز بین المللی محوخشونت علیه زنان هیچ خبر یا فعالیتی از ارگانهای دولتی منجمله پارلمان افغانستان شنیده نشد. تو گوئی همین گزارش “کمسیون مستقل حقوق بشر” برای محوخشونت علیه زنان کافی وشافی باشد.

در یکصدوچهاردهمین اجلاس اتحادیۀ بین الپارلمانی منعقدۀ سال 2006 قطعنامۀ عنوانی پارلمانهای عضو(منجمله افغانستان) صادر شده است. درین قطعنامه (سند شماره 23 IPU ) از پارلمانهای ملی خواسته شده است تا توجه خاص به محوخشونت علیه زنان مبذول دارند.  درین مختصر، نطر اجمالی به وجایب پارلمان ما درین زمینه می اندازیم ومی بینیم به این وجایب تا چه اندازه عطف توجه شده است.

تقنین برای محو خشونت: درمادۀ 11 و 19 قطعنامه ازدول بخصوص پارلمانها خواسته میشود تا قوانین خاص برای جلوگیری ار ارتکاب خشونت علیه زنان منجمله خشونت خانوادگی ومجازات شدید مرتکبین خشونت علیه زنان را تصویب  کند. پارلمان افغانستان درهمین سال جاری برعکس عمل نموده وقانون نافذ شده توسط فرمان رئیس جمهور را مهرکفر زده برای مدت نا معلوم درالماری های کمسیون تقنین محبوس ساخت. حالانکه در مقدمۀ قطعنامۀ مذکورچنین میخوانیم: “دولتها نمیتوانند عدم اقدام درتطبیق مواد این قطعنامه را با اتکا به رسم ورواج، عنعنات  یا دین توجیه کنند.” بمناسبت روز 25 نومبر در پارلمان افغانستان هیچ سخنی از قانون محبوس شدۀ “منع خشونت علیه زنان” به زبان آورده نشد.

نظارت از تطبیق قانون: درمواد مختلف منجمله مواد 11 و12 تذکار داده شده که “پارلمان باید خود را مطمئن بسازد که متهمین جرایم خشونت علیه زنان تعقیب ومجازات میشوند. پارلمان باید یک تشکل نظارتی خاص را درچوکات کمسیون نظارت بدین منظور ایجاد کند. متأسفانه کمسیون نظارت از تطبیق قانون هیچگاه صدای خود را علیه ضعف حاکمیت قانون وعدم تطبیق قوانین ذیربط بلند نکرده است. واگرچنین نمیبود فرهنگ معافیت نمیتوانست استخوان مملکت ومردم را بسوزاند.

بلندبردن آگاهی عامه: مادۀ 6 خواهان اینست که پارلمان باید خود را مطمئن سازد از اینکه حکومت فعالیتهای تعلیمی، تربیتی وآگاهی دهنده در مورد ضرورت محوخشونت علیه زنان دراجتماع وبخصوص میان کارمندان دولتی که وظیفتأ با مرتکبین وقربانیان جرایم خشونت علیه زنان ارتباط دارند، را سازماندهی نموده وکار سازمانهای غیر دولتی فعال دین زمینه را پشتیبانی کند. با ـاسف تا اکنون نشانه ای ازعلاقمندی پارلمان درین زمینه دیده نشده است.

تخصیص بودجۀ کافی: مادۀ 16 قطعنامه از پارلمان میخواهد تا از تخصیص بودجۀ کافی برای تمام فعالیتهای محوخشونت علیه زنان در بودجه ملی خود را مطمئن سازد. درگزارشات رسانه ای ازبحث هائی که بالای بودجۀ سالانه در شورا صورت میگیرد, نتوانستیم سندی بیابیم که کدام وکیل برکمبود بودجه درین بخش اعتراض کرده باشد.

اگر پارلمان افغانستان خواستار آن باشد که در بین اجتماع از احترام برخوردارگردد وسازمانهای بین المللی برآنها اعتماد نمایند باید به مشکلات اجتماعی مردم بطور مثال خشونت علیه زنان توجه جدی، سازنده ومطابق به خواستهای عصر وزمان بکنند. پارلمان افغانستان با روابط بین المللی وسیع که دارد، در همچو موارد میتواند از کمک مشورتی، تخنیکی ومالی مؤسسات بین المللی ودول پیشرفتۀ جهان مستفیدگردد. ایجاد موانع توسط عدۀ محدود عناصر که ذهن متحجر دارند، نباید مانع آن شود که پارلمان به وجایب خود در محوخشونت علیه زنان بپردازد.

 

 

“کمیتۀ حقوق بشر فارو”

حقوق سیاسی، منجمله حق انتخاب وحق کاندید شدن افغان های برون مرزی مسلم است

4 نومبر2013

 

با نزدیک شدن تأریخ اتنخابات در کشورعزیز ما افغانستان، بحث های در مورد حقوق سیاسی اتباع افغان های خارج کشوراعم از آنانیکه حالت مهاجر داشته ویا آنهایکه وضعیت مقیم تقریباً دائمی در آن کشورها را دارند، مطرح   است .

نظام حقوقی وقانونی حاکم بر کشور ما مبین این حقیقت است که تمام افغانهای برون مرزی در هر حالتی که هستند، یعنی مهاجر، پناهنده ویا دارندۀ تابعیت دولت دومی ، در صورتی که تابعیت افغانی خود را حفظ کرده باشند، اتباع افغانستان محسوب میشوند و از تمام حقوقی مستفید میشوند که یک تبعۀ افغانستان داراست، تنها آنانیکه براساس حکم مقامات قضایی، حقوق سیاسی ایشان قسماً یا کلاً تحدید شده باشد و یا افغان هایکه براساس قوانین کشور مقیم، با دریافت تابعیت آن  دولت ها، تابعیت افغانی ایشان را از دست داده باشند، متباقی سایر افغان های مقیم خارج، اتباع افغانستان شمرده شده و حایز حقوق اساسی میباشند که اتباع افغانستان دارند، که در میان آن ، حقوق سیاسی، به شمول حق انتخاب کردن وحق انتخاب شدن نیزشامل است،مواد متعدد قانون اساسی فعلی وغالب مواد قانون تابعیت افغانستان متکای اثبات این حقوق میباشد.

حقوق سیاسی افغان های برون مرزی کاملاً براساس مندرجات مواد22،33،فقرۀ1 مادۀ 63 و مادۀ72 قانون اساسی سال 1382 ه ش (2004 م) قابل استناد بوده وثابت میباشد: مادۀ 33 قانون اساسی مشعر است:«اتباع افغانستان حق انتخاب کردن وانتخاب شدن را دارا میباشند.» فقرۀ 1 مادۀ72 قانون مذکورچنین است:«…هرگاه کاندید وزارت تابعیت کشور دیگری را نیز داشته باشد، ولسی جرگه صلاحیت تأیید یا رد آنرا دارد.» در نظامی که یک افغان دارای تابعیت دوگانه حق پیشبرد پُست وزارت را که یک پُست سیاسی است،دارا باشد، سایر اتباع دارای تابعیت دوگانۀ آن به یقین دارای حقوق کامل سیاسی است،  زیرا بر اساس حکم مادۀ 22 قانون اساسی«تبعیض میان افغان ها ممنوع بوده وهمه اتباع افغانستان در برابر قانون دارای حقوق و وجائب مساوی میباشند» و نیز پراگراف های دوم وپنجم مادۀ چهارم قانون اساسی و دیگر مواد ذکر شدۀ قانون اساسی مجموعاً مؤید حقوق سیاسی افغان های برون مرزی میباشد.

تجارب گذشتۀ و تطبیق عملی مفاد قانون اساسی در زمینۀ رعایت حق تابیعت افغان های برون مرزی نیز بر مؤثقیت حقوق سیاسی آنها مهر تأیید گذاشته است، چنانچه در آوان تدویر لویه جرگۀ اضطراری از میان افغان های مقیم بسیاری از کشور های خارجی نمایندگان ایشان فرا خوانده شد تا در آن جرگه شرکت کرده از حقوق سیاسی افغان های حاضر در آن کشور ها نمایندگی نمایند،در آن وقت افغان های مقیم فرانسه به صورت دموکراتیک با انتخاب آزاد مستقیم وسری نمایندۀ شان را انتخاب و به جرگۀ اضطراری اعزام نمودند تا از حقوق وحضور سیاسی ایشان نمایندگی شود. ازهالندوسایرکشورهای اروپائی نیزنمایندگانی درین چرگه اشتراک نمودند. به همین ترتیب نمایندگان افغان های مقیم پاکستان وایران، درامور سیاسی  کشورهمیشه فرا خوانده شده اند و حقوق سیاسی افغان های  مقیم آن دوکشور را تمثیل کرده اند.

مجلس قضات عالی ستره محکمه در ماه اپریل 2013 م متن قانونی را مغایر احکام قانون اساسی اعلام نمود که در آن از تقرر افغان های دارای تابعیت دوگانه در پُست های دیپلوماتیک ممانعت به عمل می آمد.

قانون تابعیت افغانستان که درسال 2000 (حکومت طالبان) به تصویب رسیده است درفقرۀ 1 مادۀ 3 اعلام میکند که:«تابعیت امارت اسلامی افغانستان: ارتباط سیاسی وحقوقی شخص با امارت اسلامی.»  .

اما مادۀ 7 قانون تابعیت مذکور که تابعیت دوگانه را رد میکند، چون با نص، ارزش ها وآرمان های قانون اساسی حاضر در تناقض قرار دارد، منسوخ ومردود میباشد. در اسباب رد این ماده میتوان به دلایل اصل هیرارشی قوانین( اولویت واعتبار گستردۀ قانون اساسی نسبت به یک قانون عادی) ونیز به اصل « ارجحیت قوانین جدید نسبت به قوانین اسبق » Legis posterior derogate legis anterior استناد نمود.

و اینک برای اشتراک در جرگۀ مشورتی به منظور تأیید پیمان امنیتی دولت افغانستان با ایالات متحدۀ امریکا برای افغان های مقیم پاکستان یکصد وچند نفر بهمین ترتیب برای افغان های مقیم ایران هم تعدادی وبرای افغان های سایر کشور ها 30 نفر تخصیص داده شده است، که این نمایندگان در آن جرگه اشتراک خواهند کرد.

تجارب سایر کشور ها نیز در این زمینه دلیل حقانیت حقوق انسان های دارای تابعیت دوگانه میباشد در فرانسه حقوق  سیاسی افراد الجزایری الاصل دارای تابعیت دوگانه محفوظ بوده  و در هر انتخابات پارلمان الجزایر، حوزه های انتخاباتی آنها در گوشه وکنار فرانسه  دایر وآنان نمایندگان ایشان را برای مجالس الجزایر انتخاب میکنند.

کمسیون محترم مستقل انتخابات در افغانستان مشکل مالی را مانعی در برابر تحقق حقوق سیاسی افغان های برون مرزی به حیث دلیل مطرح میکند، اما این مشکل باید توسط دولت حل گردد ونیز در صورت امکان در زمینه کمک سایر کشور ها وسازمان های بین المللی جلب شود ، افغان های برون مرزی نمی توانند به خاطر ارایۀ چنین دلایلی از حقوق مسلم خویش چشم پوشی کنند.

شاید بعضی از عناصرعقب نگر تحقق حقوق سیاسی افغان های برون مرزی را به خیر وسلامت توقعات ایشان تشخیص ندهند واین مأمول را به تنگنا وممانعت مواجه سازند.

فارو از از تمام انجمن های مدنی ،اجتماعی،فرهنگی، مسلکی، صنفی و علمی افغان های برون مرزی صمیمانه و بدون کدام منفعت مشخص این فدراسیون،دعوت به عمل میآورد تا با ندا و آواز یگانه ومتحد از این خواست بسیار حیاتی وملی اتباع برون مرزی افغانستان پشتیبانی کرده وتا تحقق  کامل آن، به این کوشش پابند بمانند.

فارو حاضر است در صورت موافقت افغان های مقیم اروپا در این عرصه نقش هماهنگ ساز را برعهده گیرد.

افغان های برون مرزی با حرمت تمام از ستره محکمۀ جمهوری اسلامی افغانستان، از کمسیون مستقل اتنخابات، کمسیون مستقل حقوق بشر افغانستان وتمام مجامع ملی ومدنی وطن عزیز متمنی است تا از خواست برحق، قانونی و مسلم افغان های برون مرزی حمایه کرده و در رعایت وتحقق آن ما را یاری رسانند.

 

به امید توفیق این تلاش

 

“هیأت اجرائیه فارو”

لیست پنجهزارقربانی، مشت نمونۀ خروار

19-09-2013

امروزلوی څارنوالی هالند به افشأ وانتشار لیست نامهای پنجهزاراعدامی سیاسی سالهای 1357 و1358 پرداخت. این لیست را پولیس ملی هالند یکسال قبل درجریان تحقیقات در مورد جنایات جنگی امان الله (ع) مدیرتحقیق دراگسا، کام، خاد وواد ، ازیک زن افغان 93 ساله مقیم هامبورگ آلمان بدست آورده است. زن 93 سالۀ که این لیست را نگهداری میکرد، اظهار نموده که لیست مذکورتوسط داکتر آرماکورا نمایندۀ ملل متحد برای حقوق بشربه وی تسلیم داده شده بود. غرض از انتشاراین لیست ونشریکتعداد زیاد مکاتیب واستعلامهای انتقال ونگهداری زندانیان سیاسی را نمایندۀ څارنوالی هالند درتلویزیون این کشورچنین توزیع کرد: ” دادن معلومات به بازماندگان قربانیان در مورد سرنوشت عضوناپدید شدۀ فامیل شان یک وجیبۀ اخلاقی میباشد. چون لوی څارنوالی هالند امکان آنرا ندارد که به بازماندگان هر قربانی مسقیمأ معلومات بدهد، انتشار لیست یگانه راه ممکن برای دادن معلومات به قربانیان است.” سفیرهالند در کابل کاپی این لیست را به رسانه ها تسلیم نموده است.

لوی څارنوالی هالنداین لیست ومکاتیب واستعلامهای انتقال وتسلیمدهی محبوسین را در یک وبسایت خاص بنام www.warcrimes.nl غرض اطلاع عام قرارداده است. این وبسایت به سه زبان انگلیسی، هالندی ودری بوده چندبخش دارد. معلومات در مورد اینکه این اسناداصلی چگونه ودر چوکات کدام پروژه بدست پولیس هالند افتاده است را با مراجعه به لینک ذیل بدست آورده میتوانید http://www.om.nl/onderwerpen/internationale/morotai

برای مراجعه به لیست 154 صفحه ای قربانیان مستقیم جنایات حکومت تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق درسالهای 1357 و1358 هجری شمسی به لینک ذیل مراجعه کنید: http://www.om.nl/onderwerpen/internationale/morotai/death-lists-0

برای دیدن کاپی مکاتیب انتقال وتسلیمدهی زندانیان که میان مراجع امنیتی “جمهوری دموکراتیک افغانستان” تبادله شده است به لینک ذیل مراجعه کنید:

http://www.om.nl/onderwerpen/internationale/morotai/kopie-transfer

خوانش نامهای قربانیان بیحد تراژیک وبیاد آوراختناق خفقان آور دوران تره کی-امین است. دوران ایکه در آن متعلم ومحصل صرف بخاطرپخش شبنامه اعدام میشد. محتوی لیست به این ادعای ما صحه میگذارد. موضوع مهم درین رابطه اینست که اختناق وکشتاربا ازبین رفتن تره کی وامین ختم نشد. کارمل ونجیب با ایجاد دستگاه غول پیکرخاد خشونت خلقی را وسیع تر، بیرحمانه تروسیستماتیک ساختند. تمام زندانهای ولایات به زندان دهمزنگ تبدیل شد و هرماه دسته های دو الی سه صدنفری دربلاک اول زندان پلچرخی جمع آوری شده وروانۀ پولیگون میشدند.  کمیتۀ حقوق بشرفارو میتواند این موضوع را با پیشکش نموده ده ها شهود عینی به اثبات برساند. مبرهن است که لیست پنجهزارنفری داکترآرماکورا مشت نمونۀ خروار است. با آنهم نشر این لیست واسناد انتقال زندانیان برای بازماندگان قربانیان وبرای اهل تحقیق وتتبع که درزمینه های تاریخ، صلح اجتماعی ومستند سازی جنایات جنگی کارمیکنند، اهمیت زیاد دارد.

 

“کمیتۀ حقوق بشرفارو”

افرادملکی، قربانیان اصلی جنگ در افغانستان!

مصوبۀ شماره 2096 سال 2013 شورای امنیت ملل متحد یوناما را مؤظف به ارزیابی وگزارشدهی شش ماهه ازچگونگی وضع افراد ملکی درجریان جنگ کنونی افغانستان مکلف ساخته است. به اساس این مصوبه، یوناما گزارش جدیدی رادر مورد تعداد وعوامل تلفات ملکی نیمۀ اول سال 2013 تهیه ونشرنمودند. این گزارش حاکی از آنست که تعداد کشته ها وزخمیهای ناشی ازفعالیت جنگی جوانب مختلف جنگ کنونی افغانستان ازدیاد بیسابقه یافته است. مطابق این گزارش تعداد کشته ها صرف طی شش ماه اول سال 2013 بیش از2533 فردملکی وتعداد زخمیها طی همین دوره به 1319 فرد ملکی رسیده است. درحالیکه درتمام سال 2012 که به نوبۀ خود یک سال خونین بود، تعداد کشته ها 1956 وتعداد زخمیها 1158 فردمکلی گزارش شده بود.

افزایش درگیریهای این گزارش بسیار تکان دهنده است اما غیرمنتظره نبود. زیرا آنانیکه اخبارروزمرۀ افغانستان را تعقیب میکنند، هرروزناظررویداد های تکاندهندۀ اند که طی آن عدۀ از افراد ملکی ازحق حیات محروم گردیده ویا زخمی ومعیوب میشوند.  عامل ازدیادتلفات ملکی درین گزارش چنین مشخص شده است:

الف: درجریان جنگ مستقیم میان نیروهای ضد دولتی ونیروهای طرفدار دولت 207 فردملکی کشته و764  فردملکی زخمی گردیده است. این تلفات که از طرف هردوجانب واردگردیده حاکی از ازدیاد 42 فیصد تلفات به مقایسۀ سال 2012 میباشد.

ب: تلفات ملکی ناشی ازحملات هوائی توسط قوای خارجی با ارقام قتل 49 فردملکی وجرح 41 فرد ملکی کاهش 30 فیصد به مقایسۀ عین دوره در سال 2012 را نشان میدهد.  به احتمال قوی این کاهش ناشی از انتقال مسؤلیت عملیات نظامی به نیروهای افغان کمتر شده درگیری خارجیها درحریان جنگ  است. درحملات طیارات بی پیلوت خارجی گروه ضد دولت، قتل 15 و جرح 7 فرد ملکی را یوناما ثبت کرده است. قرار معلوم نیروهای خارجی هنوزهم دست به اقدامات لازم پیشگیرانه نزده وبایدمسؤلیت این تخلف ازحقوقی ملی وبین المللی را بدوش گیرند.

ج: تلفات ملکی ناشی از حملات قوای مسلح دولت با ارقام 34 کشته و90 زخمی 170 فیصد افزایش رادرمقایسه با ارقام عین دوره در سال 2012 نشان میدهد. سخنگوی وزارت دفاع افغانستان این افزایش را حین صحبت با تلویزیون طلوع  چنین توجیه میکند: “انتقال رهبری واجرای تقریبأ تمام عملیاتهای نظامی ضد دولتی به نیروهای افغان، ساحه وتعداد عمیات ما را توسعه داده است. اگرتلفات ملکی شده باشد، بهمین علت است.” البته این دلیل توجیه کنندۀ تلفات ملکی شده نمیتواند. اتلاف هر فرد ملکی یک ضایعه است ودر نفس خودجنایت جنگی تلقی میگردد. اگرحکومت افغان  به اسرع وقت تدابیرلازمه را جهت کاهش تلفات ملکی اتخاذننماید، دامنۀ تلفات وسعت بیشترمییابد. در داخل قوای مسلح باید شعباتی برای بررسی ادعا های تلفات ملکی وعوامل ومسؤلین آن ایجاد گردد.  در صورت تغافل، مسؤلیت جنایات جنگی ناشی ازآن بدوش رهبری سیاسی ونظامی دولت افغانستان خواهد بود.

د:تلفات ملکی ناشی از بقایای مواد منفجره وماینهای منفجرنشده (UXO و AXO) به میراث گذاشته شده از دوران حاکمیت حزب دموکراتیک خلق وحکومات خلف آن طی شش ماه اول امسال جان 43 فردملکی را گرفته و102 فردملکی رامجروح ساخته است. این افزایش 53 فیصد را نسبت به همین دورۀ سال گذشته نشان میدهد. به گزارش یوناما ماینها ومواد منفجرناشدۀ میراث 35 سال اخیرتأثیرات محدودکننده برزندگی روزمرۀ مردم دارند. خوف وترس ناشی ازین میراث شوم آزادی حرکت وآزادی کشت وکارومالداری درمناطق پاک نشده را ازمردم این محلات غضب نموده است. این در حالیست که بخشی ازمسؤلین این جنایات بشری بدون هیچنوع بازخواست دراروپا وامریکا عیاشی میکنند وبرخی دیگردرمرکز وحواشی ارگ جا گرفته وتحت سایۀ ناتوملیاردرشده اند.

ر: تعداد تلفات ملکی ناشی ازماینهای انفجارقوی ریموت کنترول (RC-IEDs) به مقایسۀ همین دورۀ سال پارازدیاد 130 فیصد  را نشان میدهد.  تلفات 160 حملۀ ثبت شده با ماین ریموت کنترول مشتمل است برقتل 136 فردملکی وجرح 426 فردملکی. تلفات ماینهای که تحت فشار منفجرمیشوند تا حدی کاهش یافته ولی 35 فیصد تمام تلفات ملکی همین دوره (443 کشته و917 زخمی) ناشی ازهمین ماینهای انفجارقوی (IEDs) میباشد. این ارقام افزایش 34 فیصد را در مقایسه با عین دورۀ سال 2012 نشان میدهد. مسؤلیت کشت و انفجار این نوع ماینها را معمولأ طالبان بدوش میگیرند. علاوتأ تلفات ملکی ناشی از حملات انتحاری طالبان در اماکن عامه 624 فردملکی (149 کشته و475 زخمی) گزارش داده شده است. اهداف ملکی دولتی(دفاتر، مأمورین وکارمندان ملکی دولت) به مرگ 312 فردملکی وزخمی شدن 131 فردملکی شده وافزایش 29 فیصد را نشان میدهد.  است. تعداد مجموعی تلفات ملکی که عناصرضد دولت (عمدتأ طالبان) نسبت داده شده است عبارتست از قتل 1038(881 در 2012) فرد ملکی ومجروعیت 1825 (1580 در2012) فردملکی است. مجموع  تلفات ملکی نسبت داده شده به نیروهای ضد دولت (طالبان) به 2863 (2461 در2012) نفرمیرسد. ارقام ارائه شده بسیار واضع وغیرقابل انکار اند. با این وصف طالبان در اعلامیه رسمی مؤرخ 13 جولای 2013 خویش محتوی گزارش یوناما را رد کرده و آنرا بی اساس خوانده اند. در قسمتی ازین ابلاعیه میخوانیم: ” در این راپور مانند سابق ادعا شده است که امسال تلفات ملکی 16 فیصد افزایش داشته است و بدون ارائه کدام دلیل، مسئولیت 74 فیصد آن به دوش مجاهدین انداخته شده است ؛ در مواردی آنها به تلفاتی اشاره کرده اند که بطور آشکارا افراد اداره اجیر کابل ، اربکی ها و دیگر افراد دوائر مضر در آن افراد ملکی خوانده شده اند ، و اینکه چرا اینگونه شده است ؟! در این مورد هیچ وضاحتی وجود ندارد ، این بجای خود نیز شکوک و شبهات را در مورد این راپور را افزایش می دهد و بخوبی نشان می دهد که راپور مذکور مطابق با مزاج امریکایی ها و تلاش برای پروپاگند علیه مجاهدین است.”

طوریکه می بینیم تمام جوانب درگیر، بخصوص طالبان، هنگام تنظیم عملیات نظامی خویش هیچ توجه ای به حق حیات وامنیت فردی افرادملکی نمیکنند. درست است که تمام جوانب درگیربشمول طالبان بروی کاغذ خود را متعهد به جلوگیری ازتلفات ملکی میدانند ولی درعمل اقدامات کافی برای جلوگیری ازتلفات ملکی نمیکند. درین رابطه میخوائیم به تحریک طالبان افغانستان نکات ذیل را یاد آوری کنیم:

–         ازدیاد استفاده ازماینهای انفجار قوی (IEDs) در راه عام وادامۀ اجرای حملات انتحاری در محلات مزدحم نشاندهندۀ این واقعیت است که برای طالبان حفظ حیات افراد ملکی الویت ندارد وآنها حاضرند برای رسیدن به اهداف ایدئولوژیک خود، ازتاکتیکهای استفاده کنند که احتمال تلفات ملکی در آن بیشتر از 75 فیصد است. عواقب این نوع عملیات شاید به اهداف زودگذر تبلیغاتی کمک کند ولی خاطرات تلخ آن هرگزاز حافظۀ مردم وتاریخ نخواهد رفت. تاریخ سی وپنجسال اخیرکشورما نشان میدهد که دوران قدرت حزبی که قدرت سیاسی را بدون پشتیبانی مردمی وبزوربرچه بدست آورد، بسیارکوتا وپر از ناملایمات میباشد.

–         هر تشکیلات دولتی وغیردولتی که عامل تلفات ملکی میگردد، مرتکب جنایت جنگی محسوب میشود. جنایات ازین نوع کرکتر بین المللی داشته تابع مرور زمان نیست وهرکشور امضأ کنندۀ اساسنامۀ محکمۀ بین المللی جزا  میتواند متهم را دستگیر وزندانی کند.

–         اصطلاح “فردملکی” از خود یک تعریف قبول شده درچوکات حقوق بشردوستانۀ بین المللی دارد. مطابق این تعریف “هرشخص که درارگانهای نظامی وشبه نظامی طرفین درگیر درجنگ اجرای وظیفه نمیکند، فردملکی میباشد.” حتی آنعده از کارکنان نظامی وشبه نظامی که بنا به مریضی، دستگیری یا تسیلیم شدن ازمیدان جنگ خارج میشود، ازحمایت حقوقی تنظیم شده برای “فردملکی” مستفید میگردد. شاید این تعریف با اهداف ایدئولوژیک طالبان مغایرت داشته باشد. ولی تعریف قبولشدۀ بین المللی همین است. بنابرین قتل ملای مسجد، قتل اقارب فردیکه افسریا عسکردولت است، قتل مامورین ملکی دولتی وکارمندان انجو ها، قتل زنان واقارب شان توسط جنایتسالاران دولتی و امثال این اعمال، قتل فرد ملکی است وجرم جنگی شمرده میشود.

در اخیربه قوای خارجی، قوای مسلح دولتی وطالبان هشدارمیدهیم که خون افراد ملکی افغان را بی ارزش تلقی نکنند. هرقطره خونیکه بدینترتیب به زمین میریزد، بی بازخواست نخواهد ماند. آنروز که افغانستان بهشت جنایتکاران جنگی نباشد، بسیار دور نیست.

 

“کمیتۀ حقوق بشرفارو”

 

 

اطلاعیۀ تظاهرات 8 جون

هموطنان عزیز!

 

چنانچه اطلاع دارید قانون منع خشونت علیۀ زنان ازطرف پارلمان افغانستان بحالت تعلیق درآمده وبرخی حلقات ضدزن در داخل وخارج پارلمان خواستارحذف ضروری ترین مواد این قانون اند. در داخل کشورعلما، دانشمندان، جامعۀ مدنی، سازمانهای دفاع از حقوق بشربا حرکات اعتراضی خواستارتصویب  عاجل وبدون تعدیل قانون منع خشونت علیه زنان شدند. به همین سلسله فارو ضمن نامۀ سرگشاده به وکلای معترض به این قانون ازمتن قانون دفاع نموده خواستارتصویب عاجل وکامل این قانون شد. قراراست بتاریخ 8 جون سال جاری در برخی از کشورهای اروپائی منجمله درهالند علیه بلاک شدن این قانون توسط ولسی جرگه تظاهرات صورت میگیرد. مظاهره شنبه 8 جون 2013  در هالند به ابتکارکمیتۀ زنان فارووبه همکاری حلقات وافرادمستقل در شهردن هاگ هالند  برگزارمیگردد.

وقت مظاهره: از ساعت 13:00 الی 16:00

محل: , Plein 1,  Den Haag میدان مقابل تعمیرپارلمان هالند(Tweede Kamer)

از تمام هموطنان گرامی که خواستارمحوخشونت علیه زنان درافغانستان اند، دعوت به عمل می آید تا این خواست خویش رابا اشتراک فعال درین تظاهرات به جهان آشکارسازند.

“کمیتۀ زنان “

روزبین المللی زنان درسایۀ خشونت علیۀ زنان

 

Date: 08 / March 2013

اعلامیه

اگرموقعیت کنونی زنان کشور ما را با وضع آنان در دوران طالبان وحکومت تنظیمی سالهای هفتاد هجری شمسی مقایسه کنیم، متوجه انکشاف مثبت در ساحۀ تعلیم وتربیۀ دختران افغان و توسعۀ حقوق آنها در متن قوانین میشویم. ولی آزادیها وحقوق که درقانون اساسی برای زنان پیشبینی شده اند، تأثیرعملی بسیار محدود دارند. آزادیهای سیاسی زنان درمحدودۀ حلقات نمایشی باقی مانده است. با درنظرداشت ترکیب کنونی قوای سه گانۀ دولت وعقایدسیاسی اپوزسیون رسمی واپوزیسیون مسلح  امیدی برای کاروسیع ودوامدار برای تأمین سهمگیری واقعی زنان در زندگی سیاسی واقتصادی جامعه موجود نیست. حتی همین امکانات مثبت در ساحۀ تعلیم وتربیه وتضمینهای قانون اساسی هم که تحت فشارخارجیها بوجود آمده اند، میتوانند با رفع این فشاراز بین بروند. زنان افغانستان میدانند که بدون انکشاف واقعی اقتصادی واجتماعی وطن شان وکار وسیع توسط دولت، رسانه ها وجامعۀ مدنی برای تغییر ذهنیت مردسالارموجود در جامعۀ ما، تغیرپایداردر وضع زنان دشوار است.

مریم میترا شاعرۀ جوان که محصل پوهنتون کابل میباشد،  آگاهی ونگرانی زن معاصرافغان را درشعر خود چنین زیبا بیان کرده است:

از گامهای نا استوار زمان میترسم

انگاربه گردش هزاره های دورمیروند.

ومن دوباره زیرخاک میروم

وازنگاه مشکوک برادرم

در لای هفت پرده پنهان میشوم

که فکرمیکندباد مذکر است

وگیسوان مرا میبوسد.

همین اکنون، درحال حضورنیروهای خارجی، فرهنگ معافیت از مجازات باعث شده است که مواردکشته شدن زنان، تجاوز به زنان، شکنجۀ زنان و خودسوزی زنان ادامه داشته وخشونت علیۀ زنان اشکال وحشیانه تررا بخود میگیرد. ازجانب دیگرجنگ نیابتی از مادران وخواهران ما هرروزشوهر، پسریا برادرشان را میگیرد. طبق آرقام صلیب سرخ درهرماه  بطوراوسط صدنفر دست وپای خود را درجنگها، بخصوص در انفجارماینهای کنارجاده ازدست میدهند. هرمعیوب خانوادۀ را محکوم به تحمل رنج دایمی میسازد. زن افغان را به سنگ صبور تشبیه کرده اند. اماکاسۀ صبربخشی اززنان را ستم وبی عدالتی لبریزساخته است. خودسوزیها زنگ خطریست که دربسیاری ولایات افغانستان بصدا درآورده شده است. سر انجام جنگ نیابتی ختم میگردد وذهنیت پدرسالاری دربستر تاریخ مدفون خواهد شد. برماست که درآن راستا کاربا برنامه ومستدام کنیم.

(کمیته حقوق بشرفارو)

 

 

قیام مردمی ٢٤حوت هرات ازدیدبازماندگان شهدا

 

Date: 16 March 2013

قیام پرشکوه 24 حوت 1357 هرات علیۀ رژیم تحت الحمایۀ شوروی  ومظالم حزب دموکراتیک خلق افغانستان وتروردولتی وحشتناک تظاهرکنندگان توسط رژیم تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق، حادثۀ فراموش نشدنی درتاریخ افغانستان است. قیام که بتاریخ 22 حوت ازولسوالی هاشروع شد الی 24 حوت تدریجأ تمام شهر را فراگرفت. انگیزۀ ان قیام اعتراض مردم به موجودیت یک رژیم جباروتحت الحمایۀ روسها بود. قرار اظهارات شهود عینی، این قیام کاملأ خودجوش، فاقد رهبری واقعی وفاقد هرگونه پشتیبانی خارجی بود. کشتاربربرمنشانۀ تظاهرکنندگان به فرمان منشی کمیتۀ ولایتی حزب و شخص والی هرات توسط افسران حزبی اردو، پولیس واعضای ملکی حزب دموکراتیک خلق باعث تشدید خشم پرغرورمردم میشد. یک شاهد عینی چشم دید خود ازروز 24 حوت را چنین گزارش میدهد: ((خونهای که توسط حکومتی ها ریختانده شدخشم مردم را برانگیخت. چنان حالت را من هرگزندیده بودم. مردم هرات بدون ترس از رگبارتوپ وتفنگ دشمن پیش مرفتند وبا دست خالی تانکهای دشمن را تسخیر میکردند. بتاریخ 26 حوت افسران غیرحزبی فرقۀ 17 نیز به جبهۀ مردم پیوستند وقیام کنندگان را در اشغال فرقه کمک نمودند. به شهادت محمدصدیق فرهنگ این افسران عبارت بودند از علاالدین خان، سردارخان، جگرن عبدالعزیز، جگتورن نوراحمد، دگرمن محمد انور نصرتی ، جگتورن علاوالدین، جگرن شایسته ، تورن نجیب الله ، جگرن سید اسدالله ، جگرن شمشیر خان، ظابط خلیل احمد، جگرن غلام رسول بلوچ، ظابط سلطان احمد، شیرین گل، بصیر خان وتورن اسماعیل (فعلأ وزیرآب وبرق) “.   بنابرین نقش افسران اردودرین قیام 4 روز بعد از شروع قیام مطرح شد.

 

پیوستن افسران  فرقه 17 به قیام زنگ خطربزرگ بود برای روسها وحکومت تحت الحمایۀ شان بود. طبق نوشتۀ آقای فرزان (رجوع شود به تاریخ ثقافت جهاد) درین موقع رسول سرده مسوول امورسیاسی وهمه کارۀ فرقه فرار نموده وخود را  به شیندندرسانیده بود. سیدمکرم قوماندان حزبی فرقه 17 باچند مشاور روسی قرارگاه را ترک نموده به قصروالی پنهان شدند و از آنجا همه به شمول والی هرات وجنرال واسیلویچ مشاورروسی اش ازطریق میدان هوائی هرات به میدان هوائی نظامی شیندند فرار کردند. قراراظهارات شهود از نظیف الله نهضت وعبدالحی یتیم (اعضای گروپ حفیظ الله امین) بحیث والی ومنشی کمیتۀ ولایتی آنزمان هرات نام برده شده است.

دو روزبعد قوای دولت تحت الحمایه با بیرقهای سبزولباس ملکی درشاهراه قندهار-هرات ظاهرشدند. قیام کنندگان به این تصورافتادند که همانند فرقۀ 17، قوای مستقردرولایات همجوارنیز به کمک مردم هرات آمده اند. غافل از اینکه حزب “دموکراتیک خلق” افغانستان به هدف قتل عام دهاقین وشهریان هرات قوای تازه نفس فرستاده وبا این حیلۀ میخواهد مدافعین هرات را بفریبد وبه شهر راه یابد. جنبش خودجوش مردمی که فاقد رهبری آگاه وهمگانی بود، فریب این حیله را خورد. گروه اوپراتیفی زون شمالغرب ازشیندند وقطعۀ کوماندو جزء این قوا بودند. در نوشته های ذیربط از افراد ذیل بحیث قوماندانان این قوای تهاجمی نام برده شده است: شهنوازتنی و انڂیرگل.  قوای دولتی به مجرد اشغال مواضع استرتیژیک درشهر، مراکزتجمع مدافعین هرات، از جمله فرقۀ 17  را زیرآتش گرفتند. قوای هوائی حکومتی وروسها از میدان هوائی شیندند قوای دولت تحت الحمایۀ را درکشتار مجدد قیام کنندگان هرات هفته ها همرائی نمودند. بسیاری از اجساد را دولتیها در گورهای دسته جمعی بین تخت سفر و باغ ملت مدفون شده اند. مردم هرات این منطقه را مکان شهدای گمنام نامیدند . پروژۀ عدالت افغانستان درگزارش تحقیقی “تیره گیهای سرنوشت ساز” درمورد اقدامات بعدی حکومت تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق چنین مینویسد: ((زمانی که دولت کنترول شهر را دوباره گرفت، دستگیری های گسترده را انجام داد. بسیاری از دستگیر شدگان مفقود شدند و احتمالاً بدون محکمه به قتل رسیده اند. طبق ارماکورا، خبرنگار ویژۀ ملل متحد: اصل معلوماتی که به خبرنگار ویژه داده شده بیان می دارد که در حدود 1000 نفر، اگر بیشتر نباشد، در جریان این دوره تا آپریل 1979 بعد از قیام شهر هرات دستگیر شده اند. در برخی موارد دستگیری های زندانی های سیاسی با توقیف همسرانشان و فرزندانشان همراه بود. دامنه اشخاص دستگیر شده گسترش یافته ازاعضای گروه های بنیاد گرای مذهبی تا اعضای گروه های چپ و همچنین اعضای دولتی، متعلمین، تجار، دیپلمات ها ، افراد علمی، و اعضای بلند رتبه گروهی را در برداشت. ))

این قیام سرکوب شده، مادر ده ها جبهۀ نظامی ضد روسی درقریه جات مختلف ولایت هرات شد.

مردم سلحشورهرات با براه انداختن این قیام به روسها وحکومت دست نشاندۀ شان اعلام نمودند که:

–         دولت تحت الحمایه فاقد پشتیبانی مردمی در افغانستان بود.

–         اختناق تحمل نا پذیر، دستگیری روحانیون وسایرافرادنامدارمحلی بدون هیچ اتهامی کاسۀ صبر مردم را لبریزساخته بود.

–         رژیم تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق وفرامین عجولانه آن که بشکل مستبدانه وبزوربرچه تطبیق میگردید، برای مردم افغانستان قابل قبول نبودند.

–         مردم حاضربودند در برابراین رژیم وروسها با فدا کردن جانهای شان مجادله ومقاومت کنند.

روسها بعوض درس گرفتن ازین قیام وقطع حمایت از حکومت دست نشانده اش، به تعویض  مهره وتجاوزنظامی مستقیم به افغانستان دست زدند. بدین ترتیب سلسلۀ کشتار دسته جمعی مردم افغانستان که ازکراله، درۀ صوف و قیام بزرگ هرات اغازیافته بود، حتی با سقوط رژیم دست نشانده درسال 1371 ختم نشد وشعله های آتش آن هنوزهم خانه وکاشانۀ روستائیان ما را ویران میکند.

صرف نظر از عدم مشروعیت حکومت کودتائی آن زمان، عملکرد دولت تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق درهرات نقض آشکارکنوانسیونهای بشردوستانۀ ژنیو بوده وبدلایل ذیل جنایت جنگی تلقی میگردد:

–         اصولأ قیام هرات تظاهرات سراسری مردم هرات علیه رژیم بود. دستگاه دولتی تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق بعوض برخورد عاملانه ودموکراتیک با تظاهرکنندگان ملکی که اکثریت مطلق شان را دهاقین تشکیل میداد، کوشید تظاهرکنندگان را با رگبارگلوله پراکنده سازد. این حرکت که بذات خود غصب آزادی بیان واعتراضات بوده وجنایت علیۀ افراد ملکی است، باعث تحریک خشم مردم شد.

–         ادامۀ اعتراض توسط مردم خشمگین که عمدتأ با چوب وسنگ مجهزبودند، با فیرمرمی های تانک های تی 62 ، هیلیکوپتر های جنگی ام آی 24 ، جت های جنگنده میگ 21 ، میگ 23  و اس یو 22 بسوی جمعیت مردم جواب گفته شد. عدم تناسب بین وسایل استفاده شده از طرف دولت (توپ، تانک وطیاره) و سنگ وچوب که مردم بدست داشتند، حاکی اززیاده روی افراطی حکومت در استعمال خشونت علیه مردم ملکی میباشد. ولو چنین بپنداریم که حکومت در آنزمان درحال جنگ قرارداشت، بازهم شیوۀ سرکوب مردم توسط دولت حالت قتل عام مردم ملکی را داشته وجنایت جنگی میباشد.

–         دستگیری وسیع افراد یکه فکر میشد در تظاهرات اشتراک کرده اند، دستگیری اعضای خانوادۀ آنها، شکنجه وقتل بدون محاکمۀ آنها همه شامل تعریف حنایات جنگ میشوند. افرادیکه مظنون به دادن دستورویا اشتراک در تطبیق این اعمال اند، باید مورد بازپرس ومحاکمه قرار بگیرند.

سوال اینجاست که چرا برای التیام زخمهای  بازماندگان قیام کنندگان به محاکمۀ آنانیکه مسؤلیت جنایات ضدبشری هرات را بدوش دارند، پرداخته نمیشود؟ چراهمین اکنون که شهود عینی بیشماری برعلیه افراد مظنون به این جنایات ضدبشری موجود است، اقدامی برای محاکمۀ آنها، حتی در سطح یک تربیونال مردمی در داخل یاخارج کشور صورت نمیگیرد؟ چرا مسوولین این کشتارها اجازه دارند با دستهای تا شانه آغشته به خون بیگناهان، در کشورهای غربی موقف پناهنده داشته با معافیت کامل ازمجازات زندگی کنند؟

درین رابطه نکات ذل درخورتوجه جدی اند:

–         مسؤلیت اساسی فرهنگ معافیت برای همه جانیان، که جانیان جنگی هم شامل آن میباشند، بدوش دولت کنونی افغانستان است. پارلمان نامنهاد این دولت قانون عفوه جانیان جنگی را تصویب کرد. دیپلماتها ووزرای این دولت درسفرهای خود به اروپا کار دیگری جزالتماس نزددول اروپائی برای اعطای اجازه نامۀ اقامت برای سران رژیمهای که مسوول جنایات سه دهۀ اخیر اند، ندارند. این دولتمردان نمیخواهند لحظۀ هم به جوهای خون که در هرات وسایرمناطق افغانستان توسط رژیمهای سه ونیم دهۀ اخیرریختانده شده است، فکرکنند.

–         یک بخش ازاین نوع دولتمردان آنانی اندکه طی یک دهۀ اخیردر قدرت شریک بوده از “قانون” عفوه پشتیبانی کرده اند ولی درعین حال بخاطر اشتراک شان در قیام علیۀ روسها، مصروف امتیازخواهی ازحکومت وپشتیبانان بین المللی آن میباشند. این دکانداران خون شهدا را هم متاع قابل معامله میدانندومیخواهند خود را وارث مجاهدین واقعی قلمدادنموده به چوکیهای سود آوردولتی دست یابند. اسماعیلخان وشاروال فعلی هرات (تره کی) در رأس این امتیازطلبان قراردارند. عملکرداین ها خیانت به خون شهدا بوده ومانع بزرگ در برابرتطبیق عدالت برجنایات گذشته میباشند.

–         ما بازماندگان قربانیان نیز بخاطرجدی دنبال نکردن خواست مابرای محاکمۀ جنایات جنگی سه ونیم ده ۀ اخیر، به سهم خویش درمسؤلیت تداوم وبقای فضای معافیت برای جانیان جنگ شریک هستیم. شهدای هرات توانستند دیروزبا عزم راسخ درحالیکه دستهای شان خالی بوده وفاقد رهبری سراسری وآگاه بودند، با قیام خود کابل ومسکو را تکان بدهند وپیام خود را ثبت تاریخ افغانستان وجهان بسازند. اگرما بازماندگان آن شهدا ذرۀ از عزم راسخ شهدای ما را داشته باشیم، قادرخواهیم شد نام شهدای خود را ثبت تاریخ کشورسازیم. نخستین قدم درین راه مستندسازی شهادت هر فرد وبرقراری همکاری متداوم میان بازماندگان شهدا میباشد.

 

(کمیتۀ حقوق بشرفارو)

 

 

1 2 3 4 5 7