رهائی زندانیان باید تابع منافع افغانستان واصول جهانی عدالت باشد

رهائی زندانیان باید تابع منافع افغانستان واصول جهانی عدالت باشد

هالند، ۱۴/۳/ ۲۰۲۰

امریکا در موافقتنامه اش با طالبان، از ساحهٔ صلاحیت خویش تجاوز نموده و رهائی ۵۰۰۰ زندانی طالبان را به این گروه،  قبل از آغاز مذاکرات این گروه با حکومت افغانستان، تعهد کرده است. این تعهد نادیده گرفتن حاکمیت ملی افغانستان است که معمولأ ایالات متحده، درروی کاغذ وبیانات رسمی، به آن اذعان میکند. اساسأ حکومت افغانستان که یکی از طرفین این قرارداد نیست، هیچ تعهدی برای عملی کردن مادهٔ رهائی زندانیان در توافقنامهٔ امریکا-طالبان ندارد.  ولی حکومت در عمل با فرمانی چگونگی رهائی تدریجی زندانیانی را که لیست شان از جانب طالبان به امریکا داده شده در دو مرحله که مرحلهٔ اول آن شامل رهائی ۱۵۰۰ زندانی بخاطر اعتمادسازی و مرحله دوم شامل رهائی مشروط  ۳۵۰۰ زندانی طالبان است، رسمأ تنظیم نمود.

رهائی زندانیان طالبان، که یکی از تمکین های سیاسی حکومت افغانستان در مقابل حامی بزرگ اش یعنی ایالات متحده میباشد، اگرچه تطبیق آن مؤقتأ معطل قرار داده شده است، اما محتوی آن مورد انتقاد سازمان های حقوق بشر قرار گرفته زیرا تفاوتی میان زندانی با جرم عادی ضد امنیت داخلی و زندانی ئی که به خاطرارتکاب جنایت جنگی محکوم شده، قایل نگردیده، اصل عدالت برای بازماندگان قربانیان را به طاق فراموشی سپرده و حتی به عنصرحق العبدی از لحاظ حقوق کشور ما نیزتوجه نشده است.

 صلاحیت محاکمهٔ متهمین به جنایات نسل کشی، جرایم جنگی وجرایم علیه بشریت در قدم اول متعلق به محاکم ملی میباشد. در صورت تعلل، فقدان ارادهٔ سیاسی یا ضعف مقامات ملی،  محکمهٔ جزائی بین المللی  میتواند این مسؤلیت را عهده دار شود. حقوق بین المللی صراحت دارد که سه نوع جرم متذکره تابع عفو شده نمی توانند.

ولو مقامات ملی با تخطی از متن صریح حقوق جزائی بین المللی افراد محکوم به این نوع جنایات را عفوه کنند، این عفوه در خارج از قلمرو دولت عفوه کننده اعتبار نداشته ومحکوم علیه رها شده میتواند توسط دولت دیگری یا محکمهٔ جزائی بین المللی مورد تعقیب جزائی و مجازات قراربگیرد.   بطور مثال حملهٔ تروریستی بر چهارراهی زنبق که بیش از ۴۰۰ کشته وزخمی غیر نظامی بر جا گذاشت، کشتار بیرحمانهٔ مظاهره کنندگان ملکی و بیدفاع در چهار راهی دهمزنگ و حملاتٔ انتحاری در میدان های مسابقات والیبال درپکتیکا و میدان فوتبال  در خوست،  بی تردید جرایم علیه بشریت اند که مرتکبین آن هیچگاه نباید، حتی بخاطر رسیدن به صلح، شامل فرمان های عفوه شوند.

درحالیکه جرایم علیه بشریت صرف قربانیان ملکی را احتوا میکند، تعریف جرایم جنگی شامل اهداف ملکی و نظامی میگردد. به موجب کنوانسیون های بشردوستانهٔ جنگ، که محک ارزیابی جرایم جنگی درجریان منازعات در همه کشورها و درمحاکم فرا ملی اند، حملهٔ مسلحانه بر نظامیانی که در جریان جنگ مورد بحث محارب نیستند، چون عساکر مریض و تسلیم شده یا آمادهٔ تسلیم، پرسونل طبی نظامی، پرسونل تحنیک و انجنیری، شاگردان مکاتب یا پوهنتون های نظامی، مساجد در قطعات نظامی و غیره جرم جنگی شناخته شده وبا صلاحیت قضائی فراملی قابل تعقیب و مجازات شدید میباشند.  

تاریخ ۱۸ سال گذشته شاهد ارتکاب این نوع جرایم از جانب طالبان، سایر گروه های هراس افگن، برخی مقامات افغان وبرخی از حامیان خارجی حکومت افغانستان بوده است. آنچه اکنون به راه حل فوری نیازدارد، معضلهٔ رهائی زندانیان طالبان است که صلح بحیث نیاز اساسی جامعهٔ ما در گرو آن قرار داده شده است. افغانستان بحیث عضو مؤسسه ملل متحد و محکمهٔ جزائی بین المللی هیچگاه نمی تواند تعهدات بین المللی خویش  را، حتی بخاطرصلح کنار بگذارد. راه حل عملی این است که برای تشخیص و استثنا قرار دادن افراد محکوم به جرایم جنگی و جنایات علیه بشریت، در ترکیب هیأتی که فلتررهائی زندانیان طالبان را انجام میدهد، نمایندگان کمسیون مستقل حقوق بشرافغانستان و سازمانهای دفاع از حقوق قربانیان گنجانیده شوند.

لازم به تذکر است که بازماندگان قربانیان بحیث بخشی از مردم افغانستان و کسانی که عواقب حملات طالبان را متحمل شده اند باید در هیأت مذاکره کننده و شورای صلح نمایندگی داشته باشند. تعقیب جریانات داخل افغانستان این تشویش را ایجاد نموده که زورگویان وجنگسالارانی که طی ۱۸ سال گذشته صرف به پول اندوزی مصرف بوده اند، از جانب حامیان خارجی حکومت بازهم فرصت یابندتا با معامله بالای صلح، یکباردیگرافغانستان را به عقب رجعت داده وبه بحران بکشانند. این یک جفای نابخشودنی به حق مردم افغانستان خواهد بود!

فدراسیون سازمانهای پناهندگان

افغان در اروپا ” فارو”

څارنوال ICC صلاحیت دارد به تحقیق جنایات جنگی افغانستان بپردازد!

څارنوال ICC صلاحیت دارد به تحقیق جنایات جنگی افغانستان بپردازد

بتاریخ ۵ مارچ ۲۰۲۰ قضا ت دیوان  مرافعهٔ محکمهٔ جزائی بین المللی به څارنوال ارشد این محکمه صلاحیت داد تا تحقیقات در مورد اتهامات جنایات جنگی در افغانستان توسط طالبان، نیروهای آمریکایی (از آغار فعالیت آنها در افغانستان) و برخی ارگان های حکومت افغانستان را آغازنماید.

خانم بنسودا څارنوال ارشد این محکمه در اواخر سال ۲۰۱۷ از دیوان دوم اجراآت مقدماتی خواستار صلاحیت آغازتحقیقات درین مورد شده بود ولی این در خواست توسط دیوان موصوف به تاریخ ۱۲ اپریل ۲۰۱۹ به این دلیل که تحقیق در وضع کنونی افغانستان به نفع عدالت نخواهد بود، رد گردید. څارنوال فاتو بنسودا دربرابر این فیصله به دیوان مرافعهٔ محکمه جزائی بین المللی مرافعه طلب گردید.

از ۴ ال ۶ دسمبر دیوان مرافعه جلساتی برای شنیدن اظهارات جوانب ذیربط در این قضیه برگزار نمود.  در این میان از جانب قربانیان افغانستان وکیل مدافع گروه هماهنگی عدالت انتقالی افغانستان و وکیل عدهٔ اززندانیان گوانتانامو اظهارات شان را به محکمه ارائه نمودند واز جانب  دولت افغانستان سفیراین کشور در هالند حاضربود و وکیل مدافع حکومت افغانستان به سوالات محکمه پاسخ دادند. البته وکلای قربانیان خواستار تفویض صلاحیت آغاز تحقیقات بودند ولی وکیل دولت افغانستان آغاز تحقیقات را در شرایط کنونی غیر عملی و غیر ضروری میدانست. سرانجام در جلسهٔ ۵ مارچ ۲۰۲۰ دیوان مرافعه به اکثریت آرأ به څارنوال اجازهٔ آغاز تحقیقات را داد. ساحهٔ این تحقیقات از لحاظ موضوع محدود است به: نخست جنایات انجام شده از طرف همه جوانب جوانب درگیرجنگ افغانستان از اول جنوری ۲۰۰۳ بدینسو. و ثانیأ همه جنایاتی که در ارتباط با جریانات افغانستان در قلمرو سایر دول عضو اساسنامه روم از ۱ جولای ۲۰۰۲ بدینسو اتفاق افتاده باشد. متآسفانه جنایات سیستماتیک و بزرگی که طی دو دههٔ قبل از سال ۲۰۰۳ اتفاق افتاد و زمینه ساز جنایات بعد از ۲۰۰۳ اند، شامل این فیصله نمیباشد.

ناگفته پیداست که تطبیق این فیصله به مشکلاتی مواجه خواهد شد. بطور مثال ایالات متحده برعکس ۱۳۳ کشور دیگر جهان مکلفیتی به همکاری با ICC ندارد زیرا عضوآن نیست. خرابی شرایط  امنیتی وعدم تمایل حکومت افغانستان به همکاری با این محکمهٔ بین المللی هم میتواند منتج به کندی اجراآت تحقیق شود. اماآغاز تحقیقات منبع امید برای قربانیان وزنگ خطریست برای همه جوانب درگیر در افغانستان که اعمال آنها تحت زره بین فعالین حقوق بشر است و در روشنی فیصلهٔ ۵ مارچ ICC بی کیفر نخواهد ماند.

کمیته حقوق بشر فارو، که جریانات متعلق به افغانستان را در محکمهٔ جزائی بین المللی بدقت دنبال میکند وبتاریخ ۵ مارچ هم با هیأتی در تالارمحکمه حضور داشت، پشتیبانی کامل خود را از فیصلهٔ مؤرخ ۵ مارج ۲۰۲۰ محکمهٔ جزائی بین المللی در رابطه با جنایات انجام شده در افغانستان اعلام میکند و آن را قدم قابل قدری درجهت رسیدگی به عدالتخواهی قربانیان ونه گفتن به فرهنگ منحط معافیت در افغانستان میداند. سپاس از قربانیانی که با شهامت شکایات شان را نزد ICC ثبت کردند و فعالین شجاع حقوق بشر که داعیهٔ عدالتخواهی قربانیان را با قبول خطر ها وزحمات زیاد به محکمه جزائی بین المللی انتقال داده و از حقوق آنها دفاع کردند. این پیروزی را به همه قربانیان جنگ افغانستان تبریک میگوئیم و مؤفقیت محکمهٔ جزائی بین المللی را در تأمین عدالت و اعادهٔ حقوق قربانیان افغانستان تمنا داریم.

کمیتهٔ حقوق بشرفدراسیون سازمانهای پناهندگان

افغان در اروپا ” فارو”

هشتم مارچ؛ چهره‌ی هشت زن تاثیرگذار در ابرزنان امسال

هشتم مارچ؛ چهره‌ی هشت زن تاثیرگذار در ابرزنان امسال

رادا اکبر، مسؤول نمایشگاه فرهنگی ابرزنان می‌گوید: «زنان شجاع و قوی افغان همیشه تاریخ افغانستان را شکل داده اند؛ همان‌طور که ملکه‌ها، شاعران و شه‌بانوها در شکل دادن تاریخ و فرهنگ افغانستان به‌عنوان یک کشور، تاثیرگذار بوده‌اند.»
نمایشگاه فرهنگی «ابرزنان»، فداکاری، شجاعت، تلاش و تاثیرگذاری هشت زن را به مناسبت هشتم مارچ، در طرح لباس‌های امسالش به نمایش گذاشته است؛ با این تفاوت که امسال چهره‌ی دو زن از ایران و پاکستان نیز در این نمایشگاه شامل شده است.
این دومین سال است که نمایشگاه ابرزنان در کابل برگزار می‌شود؛ این طرح فرهنگی- تاریخی در نوامبر ۲۰۱۷ زمانی طراحی شد که گفت‌وگوهای صلح میان امریکا و طالبان شدت گرفت. برگزارکنندگان ابرزنان می‌گویند که آنها و زنان افغان از همان آغاز گفت‌وگوهای صلح، حس کردند که در این روند سهیم نیستند و در چنین گفت‌وگویی کم‌تر به نگرانی این قشر از جامعه توجه می‌شود. به‌گفته‌ی آنها زنان در چند دهه‌ی اخیر، دست‌آوردهای زیادی داشته‌اند و ابرزنان تلاش کرده است که این دستاوردها را در قالب یک طرح فرهنگی به نمایش بگذارد.
به گفته‌ی مسؤولان ابرزنان، آنها برای ادای احترام به قدرت و انعطاف‌پذیری زنان افغان، چهره‌های زنان الهام‌بخش را که در تاریخ برای تغییر اجتماعی و فرهنگی تلاش کرده‌اند، انتخاب و برای آنان نماد و اثر پوشیدنی ایجاد کنند. این آثار تاریخی پوشیدنی، در واقع میراث فرهنگی افغانستان را با سبک مدرن ترکیب می‌کند. جهت مشاهده ادامه مطلب به لینک منبع در زیر اشاره نمایید